Bangsa Arab – Bagian 1

Bangsa Arab – Bagian 1

Bangsa Arab – Bagian 1

(Disarikan dari Kitab Ar-Raḥīq al-Makhtūm karya Ṣafiyyur-Raḥmān al-Mubārakfūrī)

Oleh: Muhammad Rivan, M.Pd

Para sejarawan membagi bangsa Arab berdasarkan silsilah keturunan dan asal-usul sejarahnya menjadi tiga golongan besar, yaitu:

1. Arab Bā’idah (العرب البائدة)

(more…)
DUA ADZAN SUBUH: PERINGATAN MALAM DAN TANDA MASUK FAJAR – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

DUA ADZAN SUBUH: PERINGATAN MALAM DAN TANDA MASUK FAJAR – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

🌅 DUA ADZAN SUBUH: PERINGATAN MALAM DAN TANDA MASUK FAJAR 🌅

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

وَعَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالَا : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : { إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ ، فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُنَادِيَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ ، وَكَانَ رَجُلًا أَعْمَى لَا يُنَادِي حَتَّى يُقَالَ لَهُ : أَصْبَحْتَ أَصْبَحْتَ }

Dari Ibnu Umar dan Aisyah رضي الله عنهم, Rasulullah ﷺ bersabda: “Sesungguhnya Bilal mengumandangkan adzan pada malam hari, maka makan dan minumlah kalian sampai Ibnu Ummi Maktum mengumandangkan adzan. Ia adalah seorang yang buta, dan tidak mengumandangkan adzan sampai dikatakan kepadanya: ‘Telah masuk waktu pagi, telah masuk waktu pagi.’” Muttafaq ‘alaih (HR. Bukhari no. 617 & 1919 & HR. Muslim no. 1092)

🧠 PENJELASAN UMUM HADIS

(more…)
LETAK GEOGRAFIS JAZĪRAH ‘ARAB DAN KONDISI PENDUDUKNYA

LETAK GEOGRAFIS JAZĪRAH ‘ARAB DAN KONDISI PENDUDUKNYA

LETAK GEOGRAFIS JAZĪRAH ‘ARAB DAN KONDISI PENDUDUKNYA

(Disarikan dari Kitab Ar-Raḥīq al-Makhtūm karya Ṣhafiyyur-Raḥmān al-Mubārakfūrī)

Oleh: Muhammad Rivan, M.Pd

Pendahuluan: Pentingnya Memahami Kondisi Arab Pra-Islam

Sirah Nabawiyah pada hakikatnya adalah kisah tentang risalah agung yang dibawa Rasulullah ﷺ untuk menyelamatkan manusia dari:

(more…)
PATAH TUMBUH HILANG BERGANTI

PATAH TUMBUH HILANG BERGANTI

PATAH TUMBUH HILANG BERGANTI

Oleh: Mohammad Natsir (Allahu Yarham)

Mohammad Natsir, wakil President Rabithah ‘Alam Al-Islami yang pernah menjabat sebagai Perdana Menteri RI, serta bekas Ketua Umum Pimpinan Pusat Persatuan Islam pernah berkhutbah didepan para santri Pesantren Pesatuan Islam pada hari selasa, 25 April 1978 di JL. Pajagalan no. 14 Bandung.

(more…)
ADZAN SATU KALI DAN DUA IQAMAH DALAM SHALAT JAMA – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

ADZAN SATU KALI DAN DUA IQAMAH DALAM SHALAT JAMA – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

📖 ADZAN SATU KALI DAN DUA IQAMAH DALAM SHALAT JAMA’ 📖

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

وَلَهُ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ { أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ ، بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ }

Dan (Muslim juga meriwayatkan) dari Jabir رضي الله عنه bahwa Nabi ﷺ datang ke Muzdalifah, lalu beliau shalat Maghrib dan Isya di sana dengan satu adzan dan dua iqamah (masing-masing satu iqamah untuk setiap shalat). (HR. Muslim no. 1218 dalam hadis panjang tentang manasik haji Nabi ﷺ)

(more…)
ADZAN & IQAMAH UNTUK SHALAT YANG TERLEWAT KARENA TIDUR – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

ADZAN & IQAMAH UNTUK SHALAT YANG TERLEWAT KARENA TIDUR – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

📢 ADZAN & IQAMAH UNTUK SHALAT YANG TERLEWAT KARENA TIDUR 📢

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

وعَنْ أَبِي قَتَادَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ – فِي الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ فِي نَوْمِهِمْ عَنْ الصَّلَاةِ – {ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ، فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ كُلَّ يَوْمٍ } رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

Dari Abu Qatadah رضي الله عنه — dalam hadis panjang tentang mereka (para sahabat) tidur sampai terlewat shalat —
“Kemudian Bilal mengumandangkan adzan, lalu Nabi ﷺ shalat sebagaimana beliau biasa kerjakan setiap hari.”
(HR. Muslim no. 683)

🧠 PENJELASAN UMUM HADIS

(more…)
SUNNAH MUADZIN DALAM ADZAN: MENOLEH SAAT HAY‘ALAH DAN MELETAKKAN JARI DI TELINGA – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

SUNNAH MUADZIN DALAM ADZAN: MENOLEH SAAT HAY‘ALAH DAN MELETAKKAN JARI DI TELINGA – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

📚 SUNNAH MUADZIN DALAM ADZAN: MENOLEH SAAT HAY‘ALAH DAN MELETAKKAN JARI DI TELINGA 📚

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

وعَنْ أَبي جُحَيْفَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: “رَأَيْتُ بِلاَلاً يُؤَذِّنُ وَأَتَتَبَّعُ فَاهُ هَهُنَا وَهَهُنَا وَإِصْبَعَاهُ فِي أُذُنَيْهِ”
رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَصَحَّحَهُ.
وَلِابْنِ مَاجَهْ: “وَجَعَلَ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ”.

Dari Abu Juhaifah رضي الله عنه ia berkata:
Aku melihat Bilal mengumandangkan adzan. Aku memperhatikan arah mulutnya ke sini dan ke sana, sementara kedua jarinya berada di telinganya.
(HR. Ahmad no. 18772, At-Tirmidzi no. 197 dan beliau menilai: hasan shahih, Abu Dawud no. 515 dan Ibnu Majah no. 711)

🧠 PENJELASAN UMUM HADIS

(more…)
HIKMAH ADZAN YANG BERULANG DAN IQOMAH YANG SINGKAT – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

HIKMAH ADZAN YANG BERULANG DAN IQOMAH YANG SINGKAT – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

HIKMAH ADZAN YANG BERULANG DAN IQOMAH YANG SINGKAT

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: ( أُمِرَ بِلَالٌ أَنْ يَشْفَعَ الْآذَانَ وَيُوتِرَ الْإِقَامَةَ إِلَّا قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ )

“Bilal diperintahkan untuk menggenapkan lafaz-lafaz adzan dan mengganjilkan lafaz-lafaz iqamah, kecuali ucapan qad qāmatis ṣalāh (yang diulang dua kali).”

📚 Muttafaq ‘alaih (HR. Bukhari & Muslim — Muslim tidak menyebut pengecualian secara eksplisit)

🧠 Penjelasan Umum Hadis

Hadis ini menjelaskan:

(more…)
ASAL ASUL DISYARI’ATKANNYA ADZAN – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

ASAL ASUL DISYARI’ATKANNYA ADZAN – Syarah Hadis Bulughul Maram (Ustadz Muhammad Rivan, M.Pd)

ASAL ASUL DISYARI’ATKANNYA ADZAN

🖋️ Muhammad Rivan, M.Pd

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: طَافَ بِي – وَأَنَا نَائِمٌ – رَجُلٌ فَقَالَ: تَقُولُ: اللَّهُ أَكْبَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ، فَذَكَرَ الْأَذَانَ بِتَرْبِيعِ التَّكْبِيرِ بِغَيْرِ تَرْجِيعٍ، وَالْإِقَامَةَ فُرَادَى إِلَّا قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ. قَالَ: فَلَمَّا أَصْبَحْتُ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ فَقَالَ: إِنَّهَا لَرُؤْيَا حَقٌّ…

Dari Abdullah bin Zaid bin ‘Abdi Rabbih radhiyallāhu ‘anhu, ia berkata: “Dalam mimpiku datang seorang laki-laki kepadaku lalu berkata: ‘Ucapkanlah: Allahu Akbar, Allahu Akbar…’ kemudian ia menyebutkan lafaz adzan dengan empat kali takbir tanpa tarji‘, dan iqamah dibaca satu kali-satu kali kecuali ‘qad qāmatis shalāh’.
Ketika pagi hari aku menemui Rasulullah ﷺ dan menceritakannya, maka beliau bersabda: ‘Sesungguhnya itu adalah mimpi yang benar.’” (HR. Ahmad no. 16438; Abu Dawud no. 499; at-Tirmidzi no. 189; Ibnu Khuzaimah, Shahih Ibnu Khuzaimah jilid 1 halaman 188)

(more…)
NUNGTUT ELMU NYIAR PANGABISA

NUNGTUT ELMU NYIAR PANGABISA

NUNGTUT ELMU NYIAR PANGABISA

Ku: KH. Syarif Sukandi (Alm)

Nungtut elmu nyiar luang, nyuprih pangarti nambah pangabisa, eta parentah ti anu maha kawasa.

Ulama anu ti heula, jeung santri anu kiwari beda pisan beubeunangannana dina nyiar pangarti, nu baheula mah tereh bisa, bari ngarti, gampang tulur talar: sedeungkeun anu ayeuna estu sabalikna padahal ilmuna kitu-kitu keneh, mun lauk mah, kancra kancra keneh, moal boa mun teu salah eupan useupna nu bengsal.

Ti antara eupan nguseup

(more…)